Τρίτη, 31 Δεκεμβρίου 2013

ΤΟ ΠΟΔΑΡΙΚΟ (Σε διάφορα μέρη της Ελλάδας)




Σε πολλά μέρη της Ελλάδας μας το ποδαρικό το κάνει ο ίδιος ο νοικοκύρης ή ο πρωτότοκος γιος ή ένα τυχερό παιδί. Έθιμο παμπάλαιο με διάφορες μορφές στα διάφορα μέρη της πατρίδας μας και σε άλλους λαούς. Το εξέταζαν ποιος θα πρωτομπεί στο σπίτι την Πρωτοχρονιά. Να είναι γουρλής (να φέρει γούρι) και όχι κακορίζικος. Βρίσκονταν σε δεισιδαιμονική αναμονή να ρτωτοδούν και να πρωτακούσουν κάτι καλό, κάτι ευοίωνο.

Στη Δωρίδα:
Ποδαρικό κατά προτίμηση έκαναν τα παιδιά με την προτροπή της γιαγιάς. Ξεκίναγαν ξημέρωμα πρωτοχρονιάς με το φτωχό γλυκό στο τσίγκινο  πιάτο τυλιγμένο στην υφαντή πετσέτα να κάνουνε ποδαρικό. Σαν φτάνανε στο συγγενικό σπίτι του μπάρμπα, κάθονταν κατάχαμα σταυροπόδι για να κλωσήσει η κλώσα, σύμφωνα με το έθιμο. Οι ευχές στον τσοπάνο μπάρμπα ήταν: "Τ' αρνοκάτσικά σας θηλυκά, τα παιδιά σας σερνικά". Η θειά έβαζε σ' ένα πιάτο τηγανίτες με πετιμέζι. Και η ευχή τα θηλυκά ζωντανά να αβγατίζουν. Αλλά τα παιδιά σερινικά! Άλλο τα παιδιά κι άλλο τα κορίτσια ("έχω δύο παιδιά και τρία κορίτσια") έλεγε ο γονιός. Πονοκέφαλος η θηλυκοσπορά μαζί με τη φτώχεια. Κιο καημός αυτός έκανε τον καθένα να καρτερεί την ευχή της πρωτοχρονιάς!

Στην Αμοργό:
Το ποδαρικό το κάνει ένας του σπιτιού, καθώς γυρίζει από την εκκλησία με ένα εικονισματάκι στο χέρι. Μπαίνει δύο βήματα στο σπίτι λέγοντας:
- "Μέσα καλό".
Γυρίζει πάλι δύο, τρία βήματα πίσω και ξαναλέει:
- "Κι όξω το κακό".
Τούτο το κάνει τρεις φορές. Ρίχνει έπειτα ένα ρόδι να σπάσει μέσα στο σπίτι. Κατόπιν μια δαχτυλιά μέλι όλοι, για να είναι γλυκιά η ζωή τους όλο το χρόνο και αμέσως μετά βάζουνε και τρώνε καλούδια για χάρη του Αγίου Βασίλη.

Στην Καστοριά:
Φωνάζουν ένα παιδί που έχει καλό ποδαρικό και το βάζουνε με την "τζουμάγια" (ξύλο με κόμπο κάτω) να ανακατώσει τη φωτιά, ενώ λέει:
- "Αρσενικά  παιδιά, θηλυκά αρνιά".

Στο Λασίθι:
Ο ξένος που θα μπει πρώτος στο σπίτι, βαστά μια πέτρα και τη βάζει στη μέση του σπιτιού, καθίζει επάνω και λέει: "Καλημέρα στην αφεντιά σας καλή Αγία Αρχιμηνιά. Όσο βάρος έχει τούτη εδώ τη πέτρα τόσο χρυσάφι να μπαίνει στο σπιτικό σας".

Στην Κάρπαθο:
Του Αγίου Βασιλείου βάζουν άσπρο σκύλο πρωί-πρωί μες το σπίτι για το καλό και του δίνουνε να φάει μπακλαβά. Αυτό το κάνουν για να σκυλιάσει το σπίτι και θεριέψουν οι άνθρωποί του.

Στη Λήμνο:
Βάζουν στο τραπέζι ρόδι, για να είναι όπως το ρόδι γεμάτο. Βάζουν γλυκίσματα και το μέλι απαραίτητο καθώς και τηγανόπιτες. Το τραπέζι στολισμένο το αφήνουν όλη μέρα.

Στην Κορώνη:
Του Αγίου Βασιλείου δεν σφάζουν κότα, γιατί η κότα, καθώς σγαρλάει το χώμα διώχνει τα καλά του σπιτιού κατά πίσω. Σφάζουν γουρούνι που τα σπρώχνει μπρος του, ή κατσίκι που τα τρώει όλα όσα του ρίχνουν.








Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου